Make your own free website on Tripod.com


Integralni tekst Platforme Vlade Crne Gore za razgovore sa Vladom Srbije o novim odnosima između dvije države

 

Crna Gora i Srbija biće nezavisne i međunarodno priznate države, udružene u savez sa nekoliko zajedničkih funkcija

 

I   DOSADAŠNJI ODNOSI CRNE GORE I SRBIJE U SRJ

1.   Polazeći od istorijske i vjekovne državnosti Crne Gore, neotuđivog prava Crne Gore na samoopredjeljenje verifikovano odlukama Ujedinjenih nacija i Badinterove komisije i utvrđenog Ustavom Crne Gore iz 1992. godine:
- Građani Crne Gore su se odlučili da sa Srbijom formiraju zajedničku državu - Saveznu Republiku Jugoslaviju. Građani Crne Gore su željeli i očekivali da SRJ bude demokratska državna zajednica ravnopravnih republika i ravnopravnih građana. Međutim, tokom postojanja SRJ došlo je do zloupotrebe organa i institucija SRJ koji su razultirali nedemokratskim odnosima i grubim narušavanjem ustavnih principa o ravnopravnosti republika i građana na štetu Crne Gore.
- Nakon parlamentarnih izbora u Crnoj Gori maja 1998. godine Savezna vlada i Vijeće republika Skupštine SRJ su konstituisani grubim kršenjem Ustava SRJ, ustavnih prava građana Crne Gore i njihove volje iskazane na tim legalnim, legitimnim i demokratskim izborima. Sve savezne institucije, naročito sudske i upravne, funkcionisale su i odlučivale protivno pravnom poretku SRJ, isključivo sprovodeći nedemokratsku i unitarističku politiku tadašnje savezne administracije, povrijeđujući individualna i kolektivna prava građana Republike Crne Gore. Ovo je posebno došlo do izražaja protivustavnim proglašenjem i zloupotrebom ratnog stanja, kao i donošenjem odluka kojim su ignorisana elementarna prava građana Crne Gore, a koja se ne smiju ugrožavati ni u uslovima ratnog stanja.
- Nadležnost SRJ iz oblasti međunarodnih odnosa, prelaska granice i kontrole robe, usluga i putničkog saobraćaja preko granice, položaja stranaca i stranih lica ostvarivala se diskriminatorski i sa elementima blokade Crne Gore.
- Utvrđivanje i sprovođenje spoljne politike SRJ vršilo se bez učešća i protivno političkim stavovima zvanične Crne Gore, i u suprotnosti je sa savremenim koncepcijama međunarodnih odnosa. U kadrovskoj politici, u diplomatskoj i konzularnoj službi, nije se poštovao princip ravnopravne zastupljenosti Crne Gore i Srbije.
- Permanentno se narušavalo jedinstvo jugoslovenskog tržišta nelegalnim uspostavljanjem kontrolnih punktova između dvije republike koji su imali carinski karakter uz nepoštovanje elementarnih prava građana Crne Gore. Plijenila se njihova imovina, sprečavao se protok robe i kapitala, onemogućavalo slobodno preduzetništvo i jednak tretman privrednih subjekata.
- Monetarna i devizna politika se vodila bez ravnopravog odlučivanja i kontrole Crne Gore i protivno ustavu i zakonu, naročito u primarnoj emisiji novca i utvrđivanju kamatnih stopa.
- Posebno je zloupotrebljavana Vojska Jugoslavije i to tako što je uzurpiran njen komandni (civilni i vojni) sistem. Iz komandnog sistema odlučivanja Vojske Jugoslavije isključen je predsjednik Crne Gore, a Vojska Jugoslavije se instrumentalizovala u političke svrhe, sa namjerom destabilizovanja legitimne vlasti u Crnoj Gori.
- Nakon predsjedničkih izbora u Crnoj Gori podsticala se i pokušavala nasilna promjena demokratske, legitimno i legalno izabrane vlasti Crne Gore.
- Šestog jula 2000. godine izvršene su nelegalne i nelegitimne promjene Ustava SRJ koje su značile ustavno nasilje prema Crnoj Gori. Tim promjenama konstituisan je izbor predsjednika savezne države i Vijeća republike Savezne skupštine primjeren unitarnoj, a ne složenoj državi. Crna Gora je, zbog višestruko manjeg glasačkog tijela, izgubila mogućnost uticaja na izbor predsjednika savezne države, a oduzimanjem skupštinama republika, prava da biraju poslanike u Vijeću republika, to vijeće je prestalo da štiti interese republika. Ustavnim nasiljem, a bez obavezne saglasnosti skupština republika, savezno izborno zakonodavstvo izuzeto je iz republičke i prenijeto u saveznu nadležnost. Ove promjene su pokazale da ne postoji ustavni mehanizam koji bi od političkog nasilja zaštitio ravnopravnost pa i državnost Crne Gore.

2.   Zato je nužno definisanje odnosa Crne Gore i Srbije na novim osnovama. Činjenica da Ustav Srbije nije usaglašen sa Ustavom SRJ, niti se to pokušalo, dodatno usložnjava političke uslove za preuređenje odnosa Crne Gore i Srbije.

3.    Ustav SRJ iz 1992. godine ne može biti osnov za uspostavljanje novih odnosa država Crne Gore i Srbije.
       Novim procedurama treba obezbijediti odnose država Crne Gore i Srbije.

4.    Crna Gora se ozbiljno i odgovorno opredijelila za razgovore sa Srbijom o osnovama, okvirima i pravcima njihovih budućih odnosa. Ti odnosi jedino se mogu zasnivati na:
       Istorijskom, državnom, nacionalnom i kulturnom identitetu dviju država i dva naroda i suverenom pravu građana i jedne i druge države da samostalno odlučuju o svojoj sudbini.
       Poslove saveza Crne Gore i Srbije u zajedničkom interesu povjeravaju savezu vršeći ih ravnopravno i jednako kontrolisano.
       Na toj osnovi Crna Gora nudi Platformu za razgovor o budućnosti saveza koji treba da se formira na zajedničkom interesu dvije države, zasnovanom na istorijskim i aktuelnim realnostima.

 

II      KARAKTER BUDUĆEG SAVEZA NEZAVISNIH I MEĐUNARODNO PRIZNATIH DRŽAVA CRNE GORE I SRBIJE 

Polazište za novi savez Crne Gore i Srbije je u neotuđivom pravu njenih građana da suvereno odlučuju o svojoj državnoj i nacionalnoj sudbini. Jedino to može biti osnova za utvrđivanje zajedničkog interesa saveza Crne Gore i Srbije. Time se stvaraju uslovi za prevazilaženje blokada u njihovim međusobnim odnosima. - Crna Gora i Srbija biće nezavisne i međunarodno priznate države - Nezavisnost Crne Gore i Srbije utvrdiće se na referendumu njihovih građana kojima pripada suvereno pravo da odrede sudbinu svoje države. - Nezavisne i međunarodno priznate Crna Gora i Srbija će konstituisati savez dvije dražve referendumskim izjašnjavanjem njihovih građana. - Crna Gora i Srbija udružuju se u savez svjesne zajedničkog interesa i korisnosti takvog udruženja, gradeći potrebnu strukturu u njoj na principima i odnosima koji su im prihvatljivi. - U tom savezu građani, njihova udruženje, preduzeća i ustanove treba da imaju široku mogućnost ostvarivanja svojih interesa i potreba. Umjesto piramide hijerarhijski raspodijeljenih državnih organa, koji su birokratizaciju i otuđuju, novi model savez Crne Gore i Srbije treba da obezbijedi odlučivanje na jasnim i lako primjenljivim pravima ponašanja država. - Crna Gora i Srbija nezavisne jedna od druge u pitanjima svoje državne i nacionalne suverenosti, u ostvarenju svojih zajedničkih interesa, treba da funkcionišu uz odsustvo centralizacije. - Za savez Crne Gore i Srbije jedino je prihvatljiva koncepcija koja u osnovu stavlja ustavni položaj država,kao izvornih nosilaca suverenosti, koje povjeravaju dio svojih nadležnosti i to onih koje se mogu u savezu ravnopravno, racionalno i realno ostvarivati. 

III     PRINCIPI SAVEZA CRNE GORE I SRBIJE 

Principi saveza su: 
- Ravnopravnost u savezu dražva. 
- Svaka država samostalno i suvereno vrši sve državne poslove u okviru svoje nadležnosti. 
- Savez vrši samo one poslove koji su mu povjereni. 
- Nadležnosti saveza se restrktivno tumače. 
- Nadležnosti saveza, po pravilu, izvršavaju organi država članica, a izuzetno organi saveza. 
- Organi saveza konstituišu se po principu pariteta i konsezualnog odlučivanja. 
- Otvoreno društvo. 
- Poštovanje međunarodnih standarda, ljudskih prava i sloboda, uključujući i posebna prava manjinskih naroda. 
- Tržišna ekonomija sa dominacijom privatne svojine i slobodnim preduzetništvom. 
- Vladavina prava i pravna država. 
- Ustavnost i zakonitost Crne Gore i Srbije. 

IV     NADLEŽNOSTI SAVEZA CRNE GORE I SRBIJE 

Nadležnosti saveza Crne Gore i Srbije treba da budu znatno uže od sadašnje nadležnosti SRJ. Time se reducira prostor mogućih nesporazuma i sukoba i istovremeno izražava novi karakter saveza. Savez bi vršio poslove: 
- Odbrane i spoljne bezbjednosti saveza. 
- Spoljne politike saveza. 
- Obezbjeđenja zajedničkog tržišta i konvertibilne valute. Polazeći od negativnih iskustava u funkcionisanju organa SRJ nužno je aktom saveza ustanoviti organe saveza i način njihovog formiranja i odlučivanja. 

1. ODBRANA I SPOLJNA BEZBJEDNOST SAVEZA 
- Crna Gora i Srbija imaju svoje vojske. 
- Vojska mora biti profesionalna, vojni rok se služi u državi članici i ne može biti duži od 6 mjeseci. 
- Zajedničkim aktivnostima vojske, a koje su od značaja za Crnu Goru i Srbiju, komanduje predsjednik saveza i to isključivo na osnovu odluka Vrhovnog savjeta odbrane. 
- U Vrhovnom savjetu odbrane odlučuje se konsenzusom predsjednika država i predsjednika saveza. 
- Predsjednik države, komanduje vojskom države članice čiji je predsjednik. 
- Imajući u vidu karakter saveza predlaže se da se u okviru Savjeta ministara na mjestu ministra odbrane, mijenjaju svake dvije godine u okviru četvorogodišnjeg mandata predstavnici druge države članice.            

2. SPOLJNA POLITIKA SAVEZA 
Država članica, kao posebni međunarodno pravni subjekt, samostalno utvrđuju i vode spoljnu politiku i međunarodnu saradnju, u skladu sa svojim ustavnim kapacitetom, načelima, ciljevima i prioritetima. Spoljno-politička aktivnost saveza ima za cilj da omogući što efikasniju integraciju država članica u međunarodnu zajednicu, posebno u evroatlantske organizacije i institucije, kao i kvalitetniju i uspješniju međunarodnu saradnju i razvoj. Radi toga savez se angažuje na usklađivanju i koordiniranju politike, prioriteta i aktivnosti država članica. Spoljno-politička aktivnost saveza usklađuje se i koordinira u spoljno političkim prioritetima, zadacima i aktivnostima država članica. One u toj oblasti imaju ravnopravno učešće i kontrolu u poslovima saveza sa jasno razgraničenim poslovima saveza i država članica. U okviru Savjeta ministara saveza, funkciju koordinatora
- ministra inostranih poslova saveza, obavlja, naizmjenično, u toku dvogodišnjeg perioda, ministar inostranih poslova države članice. Koordinator - ministar inostranih poslova saveza, uz pomoć službe saveza, vrši poslove usklađivanja i koordinacija spoljne politike i aktivnosti država članica saveza. Koordinator - ministar inostranih poslova druge države članice, razmatra sva pitanja spoljne politike i međunarodne saradnje, u zajedničkom interesu. Države članice samostalno formiraju svoja diplomatsko-konzularna predstavništva, imenuju ambasadore i generalne konzule, u skladu sa svojom politikom, interesima i prioritetima. One međusobno i u okviru saveza, koordiniraju i usaglašavaju politiku, interese i aktivnosti u toj oblasti, te dogovaraju način i uslove zajedničkog korišćenja zgrada i ukupne infrastrukture u inostranstvu. One, takođe, povjeravaju drugoj državi članici dužnosti i poslove zastupanja interesa u pojedinim zemljama ili međunarodnim organizacijama, gdje jedna država članica nema interesa ili mogućnosti za neposrednim prisustvom, sa sopstvenim diplomatsko-konzularnim predstavništvom. 

3. ZAJEDNIČKO TRŽIŠTE I KONVERTIBILNA VALUTA 
Saveza bi imao zajedničku eksterno konvertibilnu valutu i slobodno kretanje ljudi i protok roba, novca i informacija. 

     ORGANI SAVEZA, NAČIN IZBORA I ODLUČIVANJE U NJIMA 

Poslovi iz nadležnosti saveza ostvarivali bi se preko Skupštine saveza, Predsjednika saveza i Savjeta ministara. 

1. SkupŠtina saveza Skupština saveza bi bila jednodomna i poslanici bi bili birani na paritetnoj osnovi u okviru isključive zakonodavne nadležnosti država članica. Poslanici bi bili u obavezi da obavještavaju Skupštinu svoje države članice, o utvrđenom dnevnom redu. Predsjednik Skupštine i potpredsjednik moraju biti iz različitih država članica, a mijenjaće se svake dvije godine u okviru četvorogodišnjeg mandata. Država članica preko svoje Skupštine imala bi pravo da pokrene poseban postupak zaštite u odnosu na akte iz nadležnosti Skupštine saveza. 

2. Predsjednik saveza Predsjednik saveza predstavlja savez. Predsjednik saveza bira i razrješava Skupština saveza, uz prethodnu saglasnost skupština država članica. Predsjednik saveza i predsjednik Savjeta ministara moraju biti iz različitih država članica i predstavljati većinske partije ili koalicije tih država članica. * * * Na zahtjev članova Vlade iz SDP-a, Vlada je konstatovala stav te partije da postojanje predsjednika saveza nije u skladu sa karakterom saveza nezavisnih i međunarodno priznatih država Crne Gore i Srbije.           

3. Savjet ministara saveza Savjet ministara saveza obavlja povjerene izvršene poslove u okviru nadležnosti saveza i ima predsjednika i jednog potpredsjednika kao i ministre inostranih poslova, odbrane, i finansija, kao i ministara za ekonomske odnose. Potpredsjednik Savjeta ministara mora biti iz druge države članice u odnosu na predsjednika, a zamjenici ministara iz druge države članice u odnosu na ministre. Država članica preko svoje Vlade imala bi pravo da pokrene poseban postupak zaštite u odnosu na akte iz nadležnosti savjeta ministara. 

VI        OSNOVE EKONOMSKIH ODNOSA CRNE GORE I SRBIJE 

U sferi ekonomskih odnosa savez će imati: 
- ZAJEDNIČKO TRŽIŠTE
- Slobodan protok robe, kapitala, ljudi i informacija na prostoru saveza sa zaštićenim svojinskim pravima, slobodom osnivanja privrednih subjekata i slobodom zaključivanja ugovora. 
- JEDINSTVENO CARINSKO PODRUČJE -  Savez je jedinstveno carinsko područje bez unutrašnjih carina, saglasno pravilima Svjetske trgovinske organizacije koje proizilazi iz statusa zemlje u razvoju. Carinski sistem je u nadležnosti država članica. Carinska politika i stope mogu se usaglašavati posebnim dogovorima kojima se obezbjeđuju specifični interesi država članica (strateški proizvodi, str-ateške razvojne ideje, slobodne carinske zone i off-shore kompanije i s.) 
- ZAJEDNIČKA KONVERTIBILNA VALUTA -  Savez mora imati eksterno konvertibilnu valutu sa kvalitetnim deviznim pokrićem. Konvertibilnost bi se utvrdila aktom saveza. Država članica zadržava pravo svog monetarnog sistema ako monetarna unija predstavlja limit realizacije njenih strateških opredjeljenja usljed narušavanja monetarne stabilnosti ili dejstva drugih faktora. Država članica ima svoju centralnu banku.